Nhiễm khuẩn tiết niệu ở trẻ em: Nguyên nhân và biểu hiện bệnh

Nhiễm khuẩn tiết niệu là một trong những bệnh lý phổ biến ở trẻ em. Bệnh có thể gây ra nhiều khó chịu và ảnh hưởng đến sức khỏe tổng quát của trẻ nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, do các triệu chứng thường không rõ ràng hoặc dễ nhầm lẫn với các bệnh khác, nhiều ba mẹ có thể bỏ qua những dấu hiệu quan trọng ban đầu. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về căn bệnh nhiễm khuẩn tiết niệu ở trẻ em trong bài viết dưới đây.

Nhiễm khuẩn tiết niệu ở trẻ em là gì?

Nhiễm khuẩn tiết niệu ở trẻ em là tình trạng vi khuẩn xâm nhập và phát triển trong hệ thống đường tiết niệu, bao gồm thận, niệu quản, bàng quang và niệu đạo. Đây là một bệnh lý phổ biến ở trẻ em, đặc biệt là ở các bé gái do cấu tạo niệu đạo ngắn hơn so với bé trai, dễ bị vi khuẩn xâm nhập hơn. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, từ trẻ sơ sinh đến trẻ lớn, và nếu không được điều trị kịp thời, nhiễm khuẩn tiết niệu có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng như viêm thận hoặc suy thận.

Nhiễm khuẩn tiết niệu được chia thành hai loại chính:

• Nhiễm khuẩn đường tiểu dưới: Gồm viêm bàng quang và viêm niệu đạo, thường gây ra các triệu chứng như tiểu rát, tiểu buốt và đi tiểu nhiều lần.
• Nhiễm khuẩn đường tiểu trên: Gồm viêm thận – bể thận, có triệu chứng nghiêm trọng hơn như sốt cao, đau lưng, đau bụng và mệt mỏi.

Nguyên nhân gây nhiễm khuẩn tiết niệu ở trẻ em

Vi khuẩn xâm nhập

Nguyên nhân phổ biến nhất gây nhiễm khuẩn tiết niệu ở trẻ em là do vi khuẩn xâm nhập vào đường tiết niệu. Trong đó, vi khuẩn E. coli từ đường ruột thường là thủ phạm chính. Vi khuẩn này có thể di chuyển từ vùng hậu môn sang niệu đạo nếu vệ sinh không đúng cách, đặc biệt là ở bé gái do cấu tạo niệu đạo ngắn và gần hậu môn hơn so với bé trai. Ngoài ra, việc sử dụng giấy vệ sinh không sạch hoặc lau từ sau ra trước cũng làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

Bất thường về cấu trúc đường tiết niệu

Trẻ em có bất thường về cấu trúc đường tiết niệu như hẹp niệu đạo, trào ngược bàng quang – niệu quản hoặc dị tật bẩm sinh khác có nguy cơ cao bị nhiễm khuẩn tiết niệu. Những bất thường này làm cản trở dòng chảy của nước tiểu, dẫn đến tình trạng ứ đọng và tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, trẻ có thể bị nhiễm khuẩn tái đi tái lại và dẫn đến viêm thận, bể thận.

Thói quen nhịn tiểu hoặc uống ít nước

Nhiều trẻ có thói quen nhịn tiểu do mải chơi hoặc sợ đi vệ sinh ở trường, điều này khiến nước tiểu bị ứ đọng trong bàng quang. Khi nước tiểu không được đào thải kịp thời, vi khuẩn có thể sinh sôi và gây nhiễm khuẩn tiết niệu. Bên cạnh đó, uống ít nước cũng làm nước tiểu cô đặc hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

Sử dụng bỉm trong thời gian dài

Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, việc sử dụng bỉm trong thời gian dài mà không được thay thường xuyên có thể gây nhiễm khuẩn tiết niệu. Bỉm ẩm ướt là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển và xâm nhập vào niệu đạo của trẻ. Đặc biệt, nếu không vệ sinh kỹ trước khi thay bỉm mới, nguy cơ nhiễm khuẩn càng cao hơn.

Ảnh hưởng từ bệnh lý nền hoặc hệ miễn dịch suy yếu

Trẻ có hệ miễn dịch suy yếu hoặc mắc các bệnh lý nền như tiểu đường, sỏi thận hay táo bón mãn tính cũng dễ bị nhiễm khuẩn tiết niệu. Hệ miễn dịch yếu làm giảm khả năng chống lại vi khuẩn xâm nhập, trong khi các bệnh lý nền có thể làm thay đổi dòng chảy của nước tiểu hoặc gây ứ đọng, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh mẽ hơn.

Biểu hiện khi trẻ mắc nhiễm khuẩn đường tiết niệu

Khi trẻ mắc nhiễm khuẩn đường tiết niệu, các biểu hiện có thể khác nhau tùy theo độ tuổi và mức độ nhiễm khuẩn. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, triệu chứng thường không rõ ràng, bao gồm quấy khóc, sốt không rõ nguyên nhân, biếng ăn, nôn mửa hoặc chậm tăng cân.

Trẻ nhỏ và trẻ dưới 2 tuổi cũng có thể biểu hiện qua các dấu hiệu khác nhau như sốt cao, các triệu chứng tiêu hoá như nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, nước tiểu có mùi hôi.

Ở trẻ lớn hơn 2 tuổi, có thể có các dấu hiệu điển hình hơn như đau hoặc rát khi đi tiểu, đi tiểu nhiều lần nhưng lượng nước tiểu ít, nước tiểu có mùi hôi hoặc màu đục. Một số trường hợp còn kèm theo đau bụng dưới hoặc đau lưng. Nếu nhiễm khuẩn đường tiết niệu lan lên thận (viêm thận – bể thận), trẻ có thể sốt cao, rét run, mệt mỏi và đau vùng hông lưng. Khi nhận thấy các biểu hiện này, ba mẹ cần đưa trẻ đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Mặc dù có các triệu chứng cùng biểu hiện khác nhau, việc chẩn đoán chính xác để điều trị kịp thời nhiễm khuẩn tiết niệu ở trẻ em là rất quan trọng. Ba mẹ cần chú ý đến những dấu hiệu này để có thể nhận biết, đưa bé đi khám, tránh những biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra.

Tham khảo thêm: Triệu chứng sốt xuất huyết ở trẻ em là gì? Ba mẹ nên xử lý thế nào khi bé bị sốt xuất huyết

Kết luận

Nhiễm khuẩn tiết niệu là một bệnh lý thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là trẻ nhỏ và trẻ gái. Việc hiểu rõ nguyên nhân và biểu hiện của bệnh là vô cùng quan trọng để có thể phát hiện và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm. Khi trẻ có những biểu hiện nghi ngờ nhiễm khuẩn tiết niệu, ba mẹ nên đưa trẻ đến bác sĩ để được khám và chẩn đoán kịp thời.