Trầm cảm sau sinh: Nguyên nhân, biểu hiện và hướng điều trị

tram-cam-sau-sinh

Trầm cảm sau sinh không đơn thuần là những cảm xúc buồn bã, chán nản thoáng qua mà là một rối loạn tâm trạng thực sự, ảnh hưởng đến mọi khía cạnh trong cuộc sống của người phụ nữ, từ sức khỏe, tinh thần đến khả năng chăm sóc bản thân và con cái. Nhận thức đúng đắn về căn bệnh này là bước đầu tiên để hỗ trợ những người mẹ vượt qua giai đoạn khó khăn và tìm lại ánh sáng trong cuộc sống. Hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân, biểu hiện và những biện pháp điều trị tình trạng này trong bài viết dưới đây ba mẹ nhé! 

Trầm cảm sau sinh là gì?

Trầm cảm sau sinh là một rối loạn tâm trạng phổ biến ảnh hưởng đến phụ nữ sau khi sinh con. Họ thường có suy nghĩ tiêu cực, mệt mỏi, cáu gắt, buồn chán và lo lắng nhiều vấn đề trong đời sống. 

Chứng rối loạn này chiếm tỷ lệ cao nhất ở những phụ nữ lần đầu sinh con và thường phát triển trong vòng 1 năm đầu sau sinh. Theo nhiều thống kê, có khoảng 10 – 20% phụ nữ sau sinh bị rối loạn tâm lý, trầm cảm. Trong đó có 15% trường hợp xuất hiện trầm cảm trong 3 tháng đầu, 15 – 25% xảy ra trong năm đầu sau sinh.

Trầm cảm sau sinh là một căn bệnh nghiêm trọng hơn nhiều và có thể kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng. Ở mức nhẹ hoặc vừa nặng bệnh có thể tự khỏi. Có những trường hợp nặng cần can thiệp điều trị kịp thời, nếu không sẽ dẫn đến người mẹ mất tự chủ, xuất hiện những hành động tự huỷ hoại bản thân. 

Biểu hiện của trầm cảm sau sinh là gì?

Dấu hiệu trầm cảm sau sinh rất khó nhận biệt, cho đến khi người phụ nữ có biểu hiện hành động, cảm xúc tiêu cực ảnh hưởng tới sức khoẻ bản thân. Mọi người tronh gia đình có phụ nữ mới sinh cần quan tâm lưu ý đến những dấu hiệu khởi phát triển trầm cảm như sau:

  • Buồn bã, tuyệt vọng, trống rỗng, lo lắng, dễ khóc. Tình trạng này có thể kèm theo cảm giác bực tức, khó chịu và tức giận, cáu kỉnh. 
  • Khóc nhiều, ít giao tiếp.
  • Cảm thấy vô giá trị, tội lỗi. Nhiều mẹ luôn tỏ ra lo lắng mình không phải là người mẹ tốt.
  • Suy nghĩ về cái chết hoặc tự tử. Có suy nghĩ hại đến em bé.
  • Khó tập trung, hay quên, phân vân nhiều hơn.
  • Mất hứng thú với các hoạt động từng yêu thích.
  • Mệt mỏi quá mức, đau nhức khắp cơ thể, không muốn làm việc gì.
  • Ăn nhiều hoặc ít hơn bình thường. Thay đổi khẩu vị.
  • Ngủ quá nhiều hoặc mất ngủ.
  • Tránh né việc chăm sóc em bé. Thậm chí sinh ra ác cảm với em bé.
  • Lạm dụng chất kích thích.

tram-cam-sau-sinh-1

Nguyên nhân dẫn đến trầm cảm sau sinh

Trầm cảm sau sinh là một rối loạn tâm trạng nghiêm trọng ảnh hưởng đến phụ nữ sau khi sinh con. Hiện nay, khoa học vẫn chưa kết luận được nguyên nhân dẫn đến trầm cảm sau sinh do phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thể chất, tinh thần và hoàn cảnh của mỗi mẹ sau sinh. Tuy nguyên nhân của trầm cảm sau sinh vẫn chưa được hiểu rõ đầy đủ, nhưng có thể do sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm:

  • Thay đổi nội tiết tố: Nồng độ estrogen và progesterone giảm mạnh sau khi sinh, có thể ảnh hưởng đến tâm trạng. Những thay đổi nội tiết tố này có thể gây ra các triệu chứng như buồn bã, lo lắng, cáu kỉnh và khó ngủ.

  • Tiền sử rối loạn tâm lý: Trầm cảm có thể tái phát nên nếu mẹ từng có tiền sử trầm cảm trước đây hoặc trong khi mang thai thì sau sinh sẽ có nguy cơ cao mắc trầm cảm.

  • Sức khoẻ giảm sút: Sau sinh những đau đớn về cơ thể như đau âm hộ do rạch trong khi sinh thường, đau vết mổ, đau cơn co tử cung,… có thể ảnh hưởng tới tâm trạng người phụ nữ. Cơn đau kéo dài khiến họ dễ cáu kỉnh, bực bội và tăng cảm giác chán ghét mọi thứ.

  • Yếu tố khác: Sự kết hợp của các yếu tố như điều kiện kinh tế gia đình, hoàn cảnh sống chật chội, thiếu sự quan tâm chia sẻ hay chăm sóc từ chồng, thiếu kinh nghiệm chăm con,… đều làm gia tăng cảm xúc tiêu cực từ người phụ nữ và dễ dẫn đến trầm cảm. 

tram-cam-sau-sinh-2

Cách điều trị chứng trầm cảm sau sinh

Điều trị tâm lý

Bác sĩ sẽ nói chuyện với mẹ về những cảm xúc, suy nghĩ và sức khoẻ để phân biệt giữa buồn bã ngắn hạn sau sinh và trầm cảm sau sinh.

Để đánh giá chính xác tình trạng bệnh, bác sĩ có thể:

  • Yêu cầu mẹ trả lời bộ câu hỏi sàng lọc về trầm cảm.
  • Xét nghiệm máu để xác định hoạt động của tuyến giáp.
  • Các xét nghiệm khác giúp loại trừ các nguyên nhân khác.

Sau khi xác định mẹ có nguy cơ trầm cảm sau sinh, bác sĩ sẽ tư vấn bằng cách nói chuyện, tâm sự với mẹ. Bác sĩ có thể dùng liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) là loại liệu pháp hiệu quả nhất cho trầm cảm sau sinh. CBT giúp mẹ nhận thức và thay đổi những suy nghĩ tiêu cực dẫn đến các triệu chứng trầm cảm.

Thuốc

Thuốc chống trầm cảm có thể được kê đơn để giúp cải thiện tâm trạng. Việc sử dụng thuốc cần được theo dõi và điều chỉnh bởi bác sĩ để đảm bảo hiệu quả và an toàn. Một số loại thuốc chống trầm cảm có thể ảnh hưởng đến sữa mẹ, do đó mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

tram-cam-sau-sinh-3

Hỗ trợ từ gia đình và bạn bè

Gia đình, bạn bè và những người thân cận nhất có thể là nhân tố chính trong quá trình điều trị trầm cảm sau sinh. Mẹ hãy chia sẻ với những người thân yêu về những gì mình đang trải qua có thể giúp bản thân cảm thấy bớt cô đơn và được hỗ trợ. Gia đình và bạn bè có thể giúp đỡ việc chăm sóc em bé, nấu ăn, dọn dẹp nhà cửa,… để mẹ có thời gian nghỉ ngơi và thư giãn.

Tham khảo thêm: Trầm cảm sau sinh ảnh hưởng đến sự phát triển của bé thế nào?

Kết luận 

Trầm cảm sau sinh là một “vị khách không mời” len lỏi vào cuộc sống của nhiều phụ nữ sau khi sinh con, mang đến những mảng màu u ám và khiến họ chìm trong bóng tối tuyệt vọng. Tuy nhiên, trầm cảm sau sinh hoàn toàn có thể điều trị được. Với sự hiểu biết đúng đắn về căn bệnh, sự hỗ trợ từ gia đình, cộng đồng và đặc biệt là sự nỗ lực của chính bản thân, mỗi người phụ nữ hoàn toàn có thể vượt qua giai đoạn khó khăn này và chào đón ánh sáng hạnh phúc phía trước.

Hãy theo dõi Kamidi để nhận thêm nhiều thông tin bổ ích ba mẹ nhé!

Website: https://kamidi.vn/

Fanpage: Kamidi Việt Nam

0/5 (0 Reviews)